Mauzoleum w Halikarnasie
Panujący około 360 roku p.n.e. władca perskiej prowincji Karien, król Mausolos, zamówił wybudowanie grobowca, mającego sławić jego imię i czyny. Rezydował początkowo w miejscu swojego urodzenia, w Mylazie, znajdujący się w środkowej części krają. Ponieważ miejsce to nie odpowiadało mu , postanowił przenieść swój dwór do Halikar-nasu, nad morze (obecne Bod-rum). Powstające tu nowe miasto miało rozpościerać się bezpośrednio nad zatoką, tworząc swoją bryłą amfiteatr. Punktem central-nym miasta miał być królewski grobowiec. Król Mausolos rozpisał konkurs, w którym wzięli udział najsławniejsi artyści greckiego kręgu kulturowego. Najbardziej spodobał mu się projekt architektów i rzeźbiarzy Satyrosa i Pytheosa. Oni też otrzymali zamówienie na wybudowanie grobowca. Wszystkie wykonywane prace opisali w książce, która, niestety, zaginęła na przestrzeni wieków. W latach dwudziestych naszego wieku, niemiecki archeolog Fritz Krischen podjął próbę rekonstrukcji tego obiektu, który przy całej swojej masywności miał sprawiać wrażenie lekkości. Według wskazówek Krischena zrobiono najpierw wykop o wymiarach 40x33 m, w którym stanęły tarasowo zbudowane fundamenty. Na tej podstawie wymurowano ogromny cokół w kształcie graniastosłupa.
Właściwa świątynia grobowa, umiejscowiona na wysokości 22 m, panowała nad całą okolicą. Jej serce, komora grobowa, otoczona była 40 kolumnami o wysokości 13 m, pokryta 24-schodko-wym dachem, w kształcie piramidy o wysokości 9 m. Dach zwieńczała, wyrzeźbiona w marmurze, kwadryga o wysokości 5 m. Według wyliczeń Krischena cała bu-dowla miała 49 m wysokości. Pliniusz podaje taką samą liczbę. Podczas prac wykopaliskowych znaleziono fragmenty motywów figuralnych, zdobiących cokół świątyni i obrzeża dachu. Część tych znalezisk jest obecnie prezentowana w British Museum w Londynie. Nie wiadomo, jak świątynia była ozdobiona wewnątrz. Nie zachowały się na ten temat żadne przekazy. Prawdopodobnie pośrodku komory grobowej umieszczony był wspaniały sarkofag, ozdobiony rzeźbami. Król Mausolos nie dożył ukończenia budowy. Kontynuowała ją jego żona - Artemizja, będąca jednocześnie jego siostrą. Po jej śmierci, w dwa lata później, budowę świątyni nadzorowali projektujący ją architekci. Została ona ukończona dzięki poparciu Aleksandra Wielkiego. Jednak budowli tej nie dane było długo błyszczeć i oszałamiać swą świetnością. W XIII wieku liczne trzęsienia ziemi zrujnowały ją doszczętnie. Przybyli w późniejszym okresie do Halikarnasu joannici wykorzystali ruiny jako materiał do budowy murów obronnych. Ze zwalonych kolumn wytoczyli kamienne kule do swoich katapult. Lukian w Rozmowach Zmarłych napisał o tym mauzoleum: Żadne nie dorównuje mu, ani pod względem wielkości ani pod względem piękna.